EYT için 5 formül masada

Türkiye Gazetesi’nden Cevdet Fırat Aydoğmuş’un haberine göre temaslarda EYT’lilerin, sorunun bu yıl içinde çözüleceği yönünde mesajlar aldığı belirtilirken, EYT’ler için daha önce şu formüllerin gündemde olduğu belirtilmişti:

KISMİ EMEKLİLİK SEÇENEĞİ

Masadaki ilk seçenek ‘kısmi emeklilik’ formülü. Buna göre, 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar 10 yıl prim ödeyerek emekli olabiliyor. Bu kapsamda 3.600 günü tamamlayanlar kadınsa 50, erkekse 55 yaşını da doldurmak şartıyla emekli olabiliyor.

SİGORTA SÜRESİ FORMÜLÜ

İkinci seçenekte ise 1999 öncesindeki emeklilik şartları masaya geliyor. Buna göre de kadınlarda 7.200 gün, erkeklerde 9 bin gün sigortalılık süresini tamamlayanların, yaş şartına bakılmadan emekli olması mümkün hâle geliyor.

KESİNTİLİ EMEKLİLİK YOLU

Üçüncü durumda ise sigortalıya emeklilik için ‘kesinti’ seçeneği sunuluyor. Çalışan kişi kabul ederse, emeklilik için kalan yılları kadar her yıl için belli oranda kesinti yapılıyor. Diğer yandan, bu seçenekte sabit kesinti oranının da önceden devlet tarafından belirlenmesi gerekiyor. Örneğin; yıllık kesinti oranı yüzde 3 olarak belirlendiğinde emeklilik için 3 yılı kalmış birinden yüzde 9 kesinti yapılıyor. Bu kesintiyi kabul eden kişi, daha az maaşla daha erken emekli olabiliyor.

GEÇİCİ KESİNTİLİ ALTERNATİF

EYT’liler için uygulanabileceği tartışılan modellerden biri de ‘kesintili emeklilik’ formülüne benziyor. Bu seçenekte ise yine belirlenen oranda kalan yıllar için kesinti uygulanarak çalışan kişi emekli edilirken, kanunda belirlenen normal emeklilik yaşı tamamlandığında, daha önce uygulanmaya başlanan kesintiye son veriliyor.

PRİM TAMAMLAMA MODELİ

EYT dosyasındaki bir diğer formül ise ‘prim tamamlama’ olarak öne çıkıyor. Bu formüle göre, 9 Eylül 1999 öncesinde işe girenler için, ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5.000 ile 5.975 prim günü isteniyor. Bunu tamamlayanların yaşı dikkate alınmazken, böylece emeklilik imkânı doğuyor.