Uluslararası uzmanlardan AB’nin Rus enerjisi kararına kritik bakış:

Avrupa Komisyonu, 2027 Yılına Kadar Rus Enerji Kaynakları ile Bağımlılığı Sonlandırmayı Hedefliyor

Avrupa Komisyonu’nun iddialı yeni stratejisi, 2027 yılına kadar kıtaya yapılan karlı Rus doğalgaz satışlarını sona erdirmeyi, gaz şirketlerini Moskova ile olan sözleşmelerini feshetmeye zorlamayı ve Rus petrolüne ve nükleer yakıtına olan bağımlılıktan kurtulmayı amaçlıyor.

Üye Devletler, 2025 yılı sonuna kadar Rusya’dan enerji kaynakları ithalatının kademeli olarak azaltılmasına nasıl katkıda bulunacaklarını belirleyen ulusal planlar hazırlayacaklar. Bu durum, Brüksel ile Rus enerjisinde ısrar eden bazı Avrupa liderleri arasında ciddi bir çatışmanın ön koşullarını yaratıyor. Önerinin uygulanabilirliği ve tarafların bunu gerçekten uygulayıp uygulamayacakları konusunda hemen soru işaretleri ortaya çıktı.

Ancak işin içine ulusal güvenlik kaygıları da girince işler karmaşıklaşıyor. Peki bir devlet tam da bu sebepten dolayı yasayı uygulayamayacağını ilan ederse ne olur? Demokrasi Çalışmaları Merkezi’nin Enerji ve Jeoekonomi Direktörü Martin Vladimirov’a göre, durum pek de iç açıcı görünmüyor.

AB’DE OY BİRLİĞİ OLMADAN ALINAN KARAR

Plan, Macaristan ve Slovakya gibi ülkeleri doğrudan AB’nin hedef tahtasına koyuyor. İki ülke, diktatör Vladimir Putin’in başlattığı Ukrayna savaşı sırasında Rus yakıtını endişe duymadan ithal etmeye devam etti ve Avrupa Birliği’nin bazı enerji yaptırımlarının engellenmesine yardımcı oldu. Aynı zamanda Ukrayna’ya desteğe de karşı çıktılar.

AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen, yaptırımlardan farklı olarak, önümüzdeki tekliflerin kabul edilmesi için oybirliği gerekmeyeceğini vurguladı. Bu, AB ülkelerinin Macaristan ve Slovakya’nın itirazlarını reddedebileceği anlamına geliyor. Jorgensen, bloğun bazı ülkelerin reddetmesiyle “başa çıkmaya” hazır olduğunu söyledi. Ancak diplomatlar, planın hukuken uygulanabilir olduğuna dair garantilere ihtiyaç duyulduğunu söylüyor.

KAPILAR

AB, üç yıl boyunca Macaristan ve Slovakya da dahil olmak üzere birçok ülkeye enerji yaptırımlarına “evet” demelerini sağlamak için çok sayıda taviz verdi. Orbán ve Fico bu boşlukları Rus gazı ve petrolünün tedarikini sürdürmek için kullanıyorlar; geçici muafiyetleri kullanarak transit ücretleri ve serbest piyasada yakıt satışı yoluyla enerji ticaretinden kar elde ediyorlar.

Macaristan, Eylül ayında komşusu Ukrayna ile Rus ham petrolünün boru hattıyla teminine devam edilmesini garanti altına almak için bir anlaşma imzaladı. Slovakya, Moskova’dan ülkeye giden doğalgazın kesilmesinin ardından Kiev ile yaşadığı anlaşmazlıkta Brüksel’den yardım almaya çalışmıştı. Bu durum, Ukrayna’nın Gazprom ile Orta ve Doğu Avrupa’ya transit gaz sözleşmesini uzatmayı resmen reddettiği bu yılın 1 Ocak’ında yaşandı. Burada anahtar, Bulgaristan’dan geçen “Türk Akımı”ydı. Rus gazının Avrupa’ya ulaşması için tek rota olmaya devam ediyordu. Ancak ABD’nin “Gazprombank”a uyguladığı yaptırımlar nedeniyle ödemelerin nasıl yapılacağı konusunda belirsizlikler var.

Kpler’in baş gaz analisti Laura Page, “Macaristan ve Slovakya denize kıyısı olmayan ülkeler, bu nedenle onlar için açık deniz LNG kaynaklarını kullanmak pahalı olabilir” diyor.

Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü’ndeki gaz programının kurucusu Jonathan Stern, Macaristan ve Slovakya’nın başka yerlerden tedarik sağlamanın maliyetinin tazmin edilmesini isteyeceği konusunda uyarıyor.

Fico, AB planı 6 Mayıs’ta açıklanmadan önce bile bu dayanaktan yararlandı. Pazartesi günü, Brüksel’in “tamamen siyasi nedenlerle gaz fiyatlarında daha fazla artış için koşullar yarattığını” söyledi. Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó da Salı günü bu argümana sarılarak, planı “enerji güvenliğini tehlikeye atan, fiyatları artıran ve egemenliği ihlal eden ciddi bir hata” olarak nitelendirdi.

Komiser Jorgensen, Avrupa Komisyonu’nun ülkelerin Rus enerji kaynaklarından kurtulmalarına yardımcı olacağını söyledi. İç değerlendirmelerin, bloğun tamamında daha yüksek fiyatlar görülmeyeceğini gösterdiğini söyledi. “Bazı ülkeler için bu geçişin diğerlerinden daha zor olacağı gerçeğini göz ardı etmiyoruz” dedi. Jorgensen, hiçbir ülkenin çok fazla etkilenmeyeceği konusunda kararlı.

Yeni kurallar kabul edilirse enerji şirketlerinin de uyması gerekecek. AB planının pratikte nasıl uygulanacağına dair kaygılar da ortaya çıktı.

“VERİLER NEREDE RAPORLANACAK? VE UYGULAMAYI KİM İZLEYECEK? YAPTIRIMLAR NE OLACAK?

ICIS’te gaz piyasaları uzmanı olan Aura Sabadus, şöyle diyor :

Brüksel, önerilerin hukuki açıdan geçerli olacağını iddia ediyor. Bir AB yetkilisine göre yasak, şirketlere yaptırımlar gibi öngörülemeyen bir olay nedeniyle mücbir sebep, yani sözleşme ihlali ilan etme hakkı tanıyacak.

Related Posts

Meriç Sulaması Projesi’yle tarlalarda modern ve verimli sulamaya geçildi

Edirne’de, Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen “Edirne Meriç Sulaması Projesi” ile Meriç Ovası’ndaki 78 bin dekar tarım arazisi modern sulamaya kavuştu.

ABD’de borç limiti için harekete geçme çağrısı

ABD Hazine Bakanı Bessent, borç limiti tedbirlerinin ağustos ayında tükenebileceğini belirterek Kongre’ye çağrı yaptı.

Türkiye’nin 40 yıllık ünlü çay markası satışa çıkarıldı

Dünyanın önde gelen kahve ve çay şirketlerinden biri olan Jde Peet’s, Türkiye operasyonlarını yeniden yapılandırma kararı alarak çay birimi Of Çay’ı elden çıkarma sürecini başlattı. 1985 yılında Rize’nin Of ilçesinde kurulan ve 2019’da Jde Peet’s …

Bitcoin yaklaşık 3 ayın zirvesinde

Bitcoin yaklaşık 3 ayın zirvesinde

Ekrem İmamoğlu’na yönelik operasyonların kaybı sürüyor: Hazine’nin faiz ödemelerinde şok artış!

Hazine’nin faiz ödemeleri, nisan ayında önemli bir artış gösterdi. Ekonomistler, bu artışı Türkiye’nin mali yükümlülükleri ve döviz rezervlerindeki düşüşle ilişkilendiriyor. Bu gelişmeler, ekonomik istikrar üzerinde yeni bir baskı oluşturabilir.

Litvanya’nın dış ticaret açığı derinleşiyor

Litvanya’nın dış ticaret dengesi 2025 yılı Mart ayında sert bir şekilde bozuldu. Ülkenin ticaret açığı Mart 2025’te 0.665 milyar euroya yükseldi. Bu rakam, geçen yılın aynı ayında kaydedilen 0.286 milyar euroya kıyasla önemli bir artış anlamına …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir